X
تبلیغات
مهندسی عمران و زلزله
تبادل اطلاعات در مورد مهندسی زلزله و کاربردهای آن در مهندسی عمران

در این بخش به بررسی خصوصیات و ویژگیهای نگاشتها و زمین لرزه های نزدیک گسل پرداخته می شود.

1-3-1-اثرات نزدیک گسل

   تفاوت زلزله های نزدیک گسل با زلزله های دور از گسل امری طبیعی است. محدوده نزدیک گسل معمولا در داخل محدوده ای بین 15 تا 60 کیلومتری از گسل فعال فرض می شود. در محدوده نزدیک گسل معمولا زمین  لرزه ها به سه عامل وابسته است. این عوامل شامل مکانیسم شکست ، جهت انتشار شکست نسبت به ساختگاه و تغییر مکانهای دائمی ناشی از لغزش گسل  می باشد. این پارامترها باعث ایجاد دو اثر به نامهای                      Rupture Directivity (جهت پذیری شکست*) و Fling step (جابجایی ضربه ای ماندگار زمین٭) می شود. برای تخمین زلزله های نزدیک به گسلهای فعال بایستی ویژگیهای زمین لرزه های نزدیک گسل(Rupture Directivity و Fling Step ) در نظر گرفته شود.  Rupture Directivity شامل دو اثر Forward Directivity (جهت پذیری پیشرونده٭) و Backward Directivity  (جهت پذیری پسرونده٭) می باشد. زمانی که یک گسل شروع به شکسته شدن می کند . شکست از نقطه ای بر روی امتداد گسل ایجاد شده و بسته به محل آغاز گسیختگی به ابتدا ، انتها و یا هر دو جهت گسترش می یابد. به گسترش شکست در امتداد گسل اصطلاحا Rupture directivity گفته می شود. در این حالت اگر انتشار شکست گسل به سمت ساختگاه باشد و جهت لغزش گسل نیز در جهت ساختگاه باشد. آنگاه Forward directivity رخ می دهد .  این اثر به دلیل نزدیک بودن سرعت انتشار شکست به سرعت موج برشی در سنگ نزدیک منبع زلزله است. معمولا درForward directivity سرعت شکست کمی کمتر از سرعت موج برشی می باشد. همانطور که در اشکال (1-17 و 1-18) نشان داده شده در مکانیسم امتداد لغز، انرژی زلزله در هر شکست در طول گسل متراکم شده و نهایتا با یک پالس ارتعاشی بزرگ همراه با موج برشی به سمت ساختگاه پیش رفته و به صورت یک مولفه پالسی (شوک) در جهت عمود بر امتداد گسل در آغاز نگاشت ظاهر می شود. این گونه ارتعاش معمولا دارای یک مدت زمان کوتاه، با یک پالس ویژه با دامنه زیاد و دوره تناوب متوسط تا بلند است. چنانچه ساختگاه در نزدیکی مرکز زمین لرزه باشد و انتشار شکست به سمت دور شدن از ساختگاه باشد در این حالت Backward directivity رخ می دهد. زمین لرزه در حالت Backward directivity دارای مدت زمان بیشتر و دارای پالسهای متعدد با دوره تناوب کوتاه و دامنه کوچک بوده بطوریکه انرژی زلزله در طول مدت ارتعاش پراکنده می شود؛ شکل(1-18)؛ [7].

                                               زلزله های گذشته ایران

شکل 1-17- اثرات Rupture directivity در گسل امتداد لغز؛ [7].

همانطور که در شکل(1-17) مشخص است، ابتدا موج برشی و سپس شکست به سمت ساختگاه انتشار یافته و این مسئله باعت می شود در ابتدای نگاشت یک موج پالسی شکل افقی با دامنه زیاد در ابتدای نگاشت های ناشی ازForward directivity  در جهت عمود بر امتداد گسل دیده شود.

شکل 1-18- اثرات ناشی از جهت شکست گسل برای ساختگاه A و B؛ [5].

در شکل(1-18) جهت انتشار شکست از چپ به راست است. شکست از نقطه 1 شروع شده تا به نقطه 5 برسد. در این حالت برای ساخت گاهB  اثرForward directivity و برای ساختگاه A اثر Backward directivity دیده می شود. به نحوه توزیع انرژی زلزله در هر دو ساختگاه توجه شود. انرژی زلزله در ساختگاه A به صورت پراکنده در طول مدت ارتعاش اعمال می شود. اما در ساختگاه B انرژی در ابتدای ارتعاش بوسیله یک پالس با دامنه بزرگ به ساختگاه می رسد؛ [5].

اگر فاصله ساختگاه از منشا زلزله زیاد باشد و ساختگاه خارج از محدوده Rupture directivity  باشد، در این حالت زلزله های دور از گسل[1] یا محدوده Neutral directivity (جهت پذیری خنثی) را خواهیم داشت. در شکل (1-19) اثرات Rupture directivity برای چند موقعیت ثبت شده در زمین زلزله 1989 لوماپریتا[2] نشان داده شده است. مرکز زلزله نزدیک به ایستگاه های Cor[3] و Brn[4] است . در واقع مرکز زلزله در جایی قرار دارد که جابجایهای افقی زمین برای هر دو مولفه افقی موازی و عمود به امتداد گسل ملایم شده است. در این حالت ایستگاه های Cor و  Brn تحت اثرBackward directivity قرار دارند. در انتهای گسل یعنی در ایستگاه های Lex[5] و Hol[6] اثر Forward directivity باعث ایجاد ارتعاشات افقی زمین در جهت عمود بر امتداد گسل شده است. ارتعاش زمین بصورت ضربه افقی بزرگی است که عمود بر امتداد گسل می باشد. همچنین با مقایسه مولفه موازی با گسل در هردو ایستگاه Hol و Lex دیده می شود که مولفه افقی، عمود بر امتداد گسل بصورت قابل ملاحظه ای بزرگتر از مولفه افقی موازی با گسل است. این موضوع برای مولفه افقی عمود برامتداد گسل در ایستگاه های Cor و Brn نیز صدق می کند. به بیان ساده تر ، می توان گفت اثر Forward directivity باعث می شود تا یک پالس ضربه ای در مولفه افقی عمود بر امتداد گسل ایجاد شود؛ بطوریکه این مولفه از دو مولفه افقی موازی و عمود بر امتداد گسل در حالت Backward directivity بطور عمده بزرگتر است . همچنین درحالت  Forward directivity مولفه افقی عمود بر امتداد گسل از مولفه موازی با امتداد گسل بطور مشخص بزرگ تر است. این موضوع در شکل (1-19) بخوبی نشان داده شده است.

اثر Forward directivity در هر دو رخداد امتداد لغز و شیب لغز می تواند دیده شود.در مکانیسم شیب لغز اثرForward directivity  در قست بالای صفحه گسل در پلان رخ می دهد؛ شکل (1-12). همچنین در مکانیسم امتداد لغز ، الگوی پخش جابجایی برشی در یک گسل معکوس، باعث می شود تا پالس ارتعاش در جهت عمود بر امتداد لغزش گسل باشد. (سومرویل و همکاران 1997)؛ [7].

الف) FAULT NORMAL DISPLACEMENT

ب) FAULT PARALLEL DISPLACEMENT

شکل 1-19- تاریخچه زمانی تغییر مکان در زلزله لوماپریتا (1989)، الف) مولفه افقی عمود بر امتداد گسل،  ب)مولفه افقی موازی با امتداد گسل در موقعیتهای مختلف؛ [7].

نگاشتهای عددی[7]زمین لرزه های نزدیک گسل جابجایهای پایداری ناشی از  تغییر شکل ثابت حوزه زلزله را نشان می دهد. برای مثال در نگاشت زلزله های 1999 ترکیه و تایوان جابجایهای پایداری دیده می شود که ناشی از تغییر شکل ثابت حوزه زلزله است. به این تغییر مکانها Fling step می گویند؛ که در فواصل زمانی مجزا در چند ثانیه در طی لغزش گسل رخ می دهند. تغییر مکانهای Filing step در جهت لغزش گسل(عمود بر اثرRupture directivity) رخ می دهند و از اینرو  بطور عمده با جابجایهای دینامیکی ناشی از اثرات Rupture directivity ترکیب نمی شوند؛ اشکال(1-15 ، 1-16-ب و 1-20).

در گسلهای امتداد لغز، پالس ناشی از Forward directivity در جهت عمود بر لغزش گسل بوده و تغییر مکان  Fling step در جهت موازی با لغزش گسل رخ می دهد؛اشکال(1-14 و 1-20).

درگسلش شیب لغز مولفه پالسDirectivity  عمود و تغییر مکان Fling step در جهت موازی بر لغزش گسل رخ می دهند؛ اشکال(1-16-الف و1-20) . جهت مولفه های پالس Directivity و جابجایی Fling step برای حالات امتداد لغز و شیب لغز در شکل (1-20) نشان داده شده است.در شکل(1-21) نیز جابجایی ناشی از هر یک از اثرات Directivity  و Fling step بصورت مجزا و با هم آورده شده است؛ [7].

 

شکل 1-20- جهت های پالس Directivity و جابجایی Fling step برای هر دو حالت گسلش شیب لغز و امتداد لغز؛ [7].

شکل 1-21- نمودارهای تاریخچه زمانی جابجایهای ناشی از Directivity و Fling step در حالت مجزا و باهم برای مکانیسم امتداد لغز و شیب لغز؛ [7].

1-3-2-پارامتری کردن زلزله های نزدیک گسل

    برای بررسی قابلیت یک سازه تحت زلزله های نزدیک به یک گسل نیاز به بدست آوردن خواص آن گسل از لحاظ اثراتRupture directivity داریم. برای بدست آوردن این اثرات به دو طریق می توان عمل کرد. اول آنکه با مطالعه زلزله های رخداده ناشی از گسل فعال در ساختگاه مورد نظر، اثرات نزدیک گسل را تعیین کرد. اما این روش همیشه چاره ساز نیست؛ زیرا ممکن است اطلاعات معتبری در نزدیک گسل وجود نداشته باشد؛ یا اینکه نگاشتهای کافی از ساختگاه در دسترس نباشد. در این حالت از روش دوم استفاده می شود.در روش دوم، با استفاده از پارامترهای گسل، اثرات Directivity را تشخیص داده و مقادیر آن محاسبه می شود. برای این منظور بایستی پارامترهای موثر گسل شناخته شود و با استفاده از روابطی، این اثرات تعیین شود. در ادامه پارامترهای گسل و روابط مدلسازی یک زلزله نزدیک گسل معرفی می شود.

 سومرویل و همکاران در سال 1997 شرایطی را که بوسیله آن بتوان اثرForward directivity  و            Backward directivity را نشان داد، پارامتری کردند.  همانطور که در شکل (1-22) نشان داده شده است، تغییرات Directivity وابسته به دو پارامتر است. اولین پارامتر زاویه بین جهت شکست و جهت حرکت امواج زلزله از گسل به ساختگاه است (θ برای گسلهای امتداد لغز و   ø برای گسلهای شیب لغز)؛ و دومین پارامتر بخشی از سطح شکست گسل که بین کانون زلزله وساختگاه قرار دارد، می باشد؛(X برای گسلهای امتداد لغز و Y برای گسلهای شیب لغز ). عمده ترین اثر Forward directivity در زوایای کوچکتر بین گسل و ساختگاه و سطح شکست بزرگتر بین کانون زلزله و ساختگاه ناشی می شود. در واقع با کوچکتر شدن زاویه بین گسل و ساختگاه و بزرگتر شدن سطح شکست بین ساختگاه و گسل اثر Forward directivity بزرگتر می شود. باید توجه شود که حتی اگر شرایط زمین شناسی برای Forward directivity ارضا شود ممکن است ، اثر Forward directivity رخ ندهد . این حالت زمانی ممکن است که ایستگاه ، در انتهای گسل قرار داشته باشد و شکست هم به سمت ایستگاه باشد. اما لغزش، خیلی نزدیک به انتهای گسل جایی که ایستگاه قرار دارد، متمرکز باشد. در واقع فاصله محل شروع شکست تا ایستگاه بسیار کم باشد؛ [7].

شکل 1-22- پارامترهای تعیین شرایط  Rupture directivity؛ [7].

برای نشان دادن اثرات Directivity ، سومرویل و همکاران (1997) ارتباط قسمتی از نمودار طیف پاسخ (با میرایی 5%) را به پارمترهای تعریف شده در شکل (1-22) را تعیین کردند؛ شکل(1-23). پارامتر های اصلاح شده زمین لرزه (نمودارهای مربوط به شکل(1-23))، متوسط طیف پاسخ افقی و نسبت طیف مولفه افقی عمود برامتدادگسل[8]  را به طیف موازی با امتداد گسل[9] هستند.جزئیات مدلی که بر مبنای آن اشکال(1-23) رسم شده اند در بخش بعدی خواهد آمد.

  آیین نامه [10]UBC 97 برای محاسبه اثرات نزدیک گسل از متوسط پارامترهای نزدیک منبع زلزله ،Na و Nv ، استفاده کرده است. این پارامترها به ترتیب برای قسمتهای پریود کوتاه (شتاب ثابت)و پریود متوسط (سرعت ثابت) طیف پاسخ شتاب بکار رفته است. پارامتر های نزدیک گسل آیین نامهUBC97  برای محدوده کمتر از 15 Km برای سه نوع گسل مختلف  تعیین شده است. جدول(1-3).

پارامترهای نزدیک گسل آیین نامه UBC97 قابل مقایسه با متوسط مولفه های افقی موازی و عمود برامتداد گسل مدل سومرویل می باشد .چون آیین نامه متوسط مولفه افقی موازی و عمود بر امتداد گسل را در نظر گرفته است، از این رو مقررات آیین نامه نمی تواند مولفه افقی بزرگتر عمود بر گسل را نشان بدهد؛(سومرویل 1997)، [7].

 

(a)

(b)

شکل 1-23- وابستگی برای شرایط مختلف Directivity . (a) وابستگی متوسط نسبت طیف پاسخ ، به تغییر در بزرگی سطح شکست بین ساختگاه وکانون زلزله (b) نسبت طیف پاسخ مولفه افقی  عمود بر امتداد گسل به متوسط طیف پاسخ برای فواصل و بزرگی های مختلف؛ [7].

 

 

جدول 1-3- فاکتورهای نزدیک گسل آیین نامه  UBC 97؛ [7].

a)جدول تعیین پارامتر Na      b) جدول تعیین Nv     c) جدول تعیین نوع منطقه لرزه ای

¹ کمترین فاصله از منبع زلزله ، حداقل فاصله بین تصویر افقی سطح گسل در روی سطح زمین تا ساختگاه می باشد. نیاز به در نظر گرفتن تصویر افقی سطح گسل در روی سطح زمین (Surface projection) در عمق بیش از 10 Km نمی باشد.

 

در جدول (1-3) ، منطقه لرزه ای نوع A دارای گسلهایی است، که توان ایجاد زلزله های با بزرگی زیاد را دارد . همچنین این منطقه (A)، جزء نواحی با فعالیت لرزه ای بالا می باشد، بطوریکه   زلزله هایی که در این منطقه رخ می دهند؛ دارای حداکثر لنگر لرزه ای بیش از 7 است و لغزش زمین بیش از 5 میلیمتر در سال است. بلعکس منطقه C دارای گسلهایی است که توان ایجاد زلزله های بزرگ را ندارد و این منطقه جزء مناطق با فعالیت کم محسوب می شود. در این منطقه تغییر مکان زمین کمتر از 2 میلیلمتر در سال است و لنگرلرزه ای زلزله های رخ داده کمتر از6.5 می باشد. همه مناطق دیگرکه جزء مناطق A وC نمی باشد، در دسته نواحی نوع B قرار می گیرد.


* برای اصطلاحاتRupture Directivity , Fling Step , Forward Directivity , Backward Directivity  معادل دقیق فارسی نیامده است لذا  از همان اصطلاحات انگلیسی استفاده می کنیم.

[1] Far field

[2] 1989 Loma Prieta , Earthquake

[3] Corralitos

[4] Brancifote Drive

[5] Lexington Dam

[6] Hollister

[7] Digital

[8] Fault-normal

[9] Fault-parallel

[10] 1997 Uniform Building Code

+ نوشته شده در  2007/2/28ساعت   توسط داود عبدالله زاده | 

   برای آگاهی از میزان تاثیر هر پدیده لازم است تا بتوانیم به نحوی آن را بصورت کمی بیان کنیم. برای کمی کردن اندازه زلزله، از دو روش مختلف استفاده می­شود. یک روش براساس اثرات زلزله در یک ساختگاه و محل خاص (شدت زلزله) و دیگری بواسطه اندازه گیری دستگاهی و خصوصیات منشاء زلزله (بزرگای زلزله) است . شدت زلزله در هر مكان متفاوت است و با دور شدن از كانون زلزله كم می شود ، در حالی كه بزرگای زلزله همواره ثابت است و به دور شدن از كانون زلزله ارتباطی ندارد؛ چرا كه با كل انرژی آزاد شده مرتبط است؛[17].

1-2-5- شدت زلزله[1]

   یک مقیاس مشاهده ای و غیر دستگاهی (به وسیله خواصی نیاز ندارد) است. که به فاصله کانون زلزله تا مکان مورد نظر، مدت دوام لرزش، نوع خاک، عمق سنگ کف بستگی دارد. در واقع شدت یك زلــزله در یك مكــان خاص بــر مبنای اثرات قابل مشاهده زمین لرزه در آن مكان تعیین می شود. دقت در تعیین شدت زلزله به دقت مشاهده كننده وابسته است. تخمین شدت، وسیلة مفیدی برای تخمین اندازة زلزله های تاریخی است، بویژه در محل هایی نظیر کشور ایران، كه كشوری باستانی و با میراث تاریخی و  فرهنگی كهن است و لذا اطلاعات مهمی   می توان از زلزله های رویداده در تاریخ گذشته به دست آورد (درصورت وجود تاریخ گذشته).  مقیاسهای مختلفی برای تعیین شدت زمین لرزه همانند مقیاس مرکالی اصلاح شده،  MSK، EMS98 و ... ارائه شده است. تعیین شدت زمین لرزه بدین ترتیب است، که برای هر کدام از مقیاسها جدولی تهیه شده است و بر اساس آن میزان آسیبهای ناشی از زلزله بر سازه های مختلف ارائه گردیده است و مشاهده گر  با تطبیق خسارتهای بوجود آمده از زلزله با موارد ذکر شده در جدول، شدت زلزله را تعیین می­کند. مقیاس شدت زلزله مرکالی در سال 1902 بین درجات 1 تا 10  تعریف شد و در سال 1932 مقیاس اصلاح شده مرکالی (MMI) بین 1-12 ارائه شد؛ [17].

1-2-6-مزایای مقیاس مرکالی

1-بدون وجود ایستگاه لرزه نگاری می توان شدت زلزله ها را با توجه به خرابی سازه ها اندازه گیری کرد.

2-برای زمین لرزه های تاریخی برآوردی می توان ارائه داد.

در شکل (1-6) نمونه ای از نقشه های تراز لرزه ای[2] در جنوب کالیفرنیا را نشان می دهد.

1-2-7-معایب واحد مرکالی

1-گزارشات غیر واقعی و گزافه گویی در شرح زلزله.
2-دقت این روش برای تعیین شدت زلزله پائین است.

3-فقط قابل کاربرد برای مناطق مسکونی است؛(جایی که انواع ساختمانها وجود دارد)؛ [17].

شکل 1-6- نقشه تراز لرزه ای (Isoseismal map) جنوب کالیفرنیا؛ [5].

 

 

 

1-2-8-نحوه تعیین شدت زلزله با روش مرکالی اصلاح شده

 برای تعیین شدت زلزله به روش مقیاس اصلاح شده مرکالی سازه ها بر اساس مقاومت و کیفیت ساخت به چهار دسته تقسیم میشوند:

1-نوع A : طراحی خوب، اجزاء خوب، همراه با بتن و تیرآهن و ملات خوب، طراحی شده برای نیرو های جانبی زلزله.

2-نوع :B دارای تیرآهن و بتن و ملات خوب می باشد. طراحی بر اساس محاسبات، اما در مقابل نیروهای جانبی مقاوم نیست و برای نیروی جانبی زلزله طراحی نشده است.

3-نوع  :Cطراحی و اجزاء معمولی است. در سازه، از سیمان استفاده شده ولی در مقابل نیروهای جانبی مقاوم نیست.

4- نوع D: بدون طراحی ساخته شده و سیمان و فلز ندارند و از نظر نیروی جانبی پایدار نیست؛ [17].

بزرگی

شدت

جدول 1-1- شدت زلزله بر اساس مقیاس مرکالی اصلاح شده ( MMI ) 1932؛ [17].

 

I

احساس نمی شود, مگر در شرایط ویژه.تنها توسط دستگاه های لرزه نگار قابل ثبت است.

3

II

توسط افراد در حال استراحت و در طبقات بالای ساختمان ها حس می شود.برخی اشیاء آویزان ممکن است نوسان کنند.

 

III

در فضای باز و در طبقات بالایی ساختمان ها کاملا قابل احساس است.مردم آنرا بصورت زلزله شناسایی نمی کنند .ارتعاش مانند عبور کامیون است. مدت زمان لرزش قابل تخمین است.

4

IV

در طی روز در فضای بسته توسط افراد زیادی حس می شود و در فضای باز عده معدودی حس می کنند.در شب عده ای را از خواب بیدار می کند .بشقاب ها ،پنجره ها و درب ها تکان خورده و صدا می کنند. در ماشین های ایستاده ارتعاش قابل درک است.

 

V

زلزله توسط هر فردي قابل احساس است. بسياري ازخواب بيدار ميشوند. برخي از پنجرهها, بشقابها و غيره شكسته ميشوند. گچكاريهاي ساختمانها ترك ميخورند. اشياء ناپايدار، واژگون مي گردند. سر و صداي درختان و ساير اشياء مرتفع شنيده مي شود و آونگ ساعتها متوقف ميگردند. دربها باز و بسته مي شوند و امتداد حركت زمينلرزه قابل درك است.

5

VI

زلزله توسط بسياري از افراد حس مي شود و بسياري از مردم وحشت زده به فضاي باز پناه مي آورند. اشياي سنگين جابجا ميشوند و قطعات از گچكاري كنده مي شود. دودكشها فرو مي ريزند و خسارات جزئي به بار مي آيد. افراد به حالت نامتعادل قدم مي زنند و يا مي ايستند. پنجرهها, دربها و بشقابها شكسته مي شوند. ساختمانهاي خشتي و ضعيف ترك برمي دارند. زنگهاي كوچك به صدا در مي آيند.

6

VII

مردم وحشت زده به فضاي باز فرار مي كنند. خسارت بسيار كمي در ساختمانهايي كه خوب طراحي و ساخته شده اند وارد مي شود. به ساختمانهاي متوسط و معمولي خسارات جزيي و متوسط وارد مي گردد. خسارات قابل ملاحظه اي در ساختمانهاي ضعيف و بد طراحي شده وارد ميشود. خسارت به ساختمانهاي نوع(D)  شامل ترك و فرو افتادن گچكاري ها است و آجرهاي سست ، لق مي شوند. تركهايي در ساختمانهاي نوع (C) به وجود مي آيد. ايستادن مشكل مي شود و اثاثيه شكسته ميشوند. زنگهاي بزرگ به صدا در مي آيند. زهكشهاي سيماني آبرساني خسارت مي بينند. لغزشهاي كوچك اتفاق مي افتد.

 

VIII

خسارت در ساختمانهايي كه طراحي ويژه شده اند, بسيار جزيي است و در ساختمانهاي معمولي نوع (C )  با فروريزشهاي جزيي همراه است و در ساختمانهاي ضعيف نوع (D) بسيار شديد است. ديوارهاي جداكننده به خارج از قاب ساختمان پرتاب مي شوند.

 دودكشها, ستونها, ديوارها و دودكشهاي كارخانه ها و سنگهاي ياد بود سقوط ميكنند. اشياء سنگين واژگون مي گردند. تغييراتي در سطح آب چاه ها ايجاد مي شود. ماسه و گل به مقدار كم بيرون زده مي شوند. رانندگي مشكل مي گردد. تركهايي در زمينهاي مرطوب و شيبهاي ملايم ايجاد مي شود. تغييراتي در آب و درجه حرارت چشمه ها و چاه ها ايجاد مي شود. خانه هاي اسكلت دار بر روي سطح پي حركت ميكند. شاخه هاي درختان شكسته مي شوند.

7

IX

خسارت قابل ملاحظه اي در ساختمانهايي كه طراحي ويژه شده اند, ايجاد مي شود. ساختمانهاي اسكلتي خوب طراحي شده كج مي شوند. ساختمان بر روي پي تغيير مكان مي دهد. تركهايي آشكار در زمين ايجاد مي گردد. خطوط لوله زير زميني شكسته مي شوند. وحشت عمومي بر مردم غالب     مي شود. ساختمانهاي نوع (D) ويران مي گردند و بر ساختمانهاي نوع (C ) خسارت سنگين وارد مي گردد و گاهي كاملاً فرو مي ريزند. ساختمانهاي نوع (B) خسارت جدي مي بينند و خسارت اساسي به پي وارد مي گردد. در مناطق آبرفتي ماسه و گل بيرون مي آيند.

8

X

سازه هاي چوبي خوب ساخته شده ويران مي شوند. بسياري از سازه هاي اسكلتدار بنايي به همراه پي ويران مي شوند. در زمين تركهاي بزرگي ايجاد ميگردد. خطوط راه آهن كج مي شوند. زمين لغزشهاي قابل ملاحظه اي در كنار رودخانه ها و شيبهاي ملايم اتفاق مي افتد. آب سر و صداهاي زيادي (چلپ و چلوپ) مي كند. خسارات جدي به سدها و مخازن وارد مي گردد. در زمين , لغزشهاي بزرگ اتفاق مي افتد و آب از مخازن و كانالها و رودخانه ها و درياچه ها و غيره بيرون ريخته مي شود.

 

IX

ساختمانهاي كمي, استوار باقي مي مانند. پلها ويران مي گردند. خطوط لوله زيرزميني كاملاً غير قابل استفاده مي شوند. خطوط راه آهن به شدت كج مي شوند. زمين باتلاقي مي شود. لغزشهايي در زمينهاي نرم ايجاد مي شود.

 

XII

خسارت كلي, امواج برروي سطح زمين مشاهده مي شوند. اشياء به هوا پرتاب مي شوند و سنگهاي بزرگ جابجا مي شوند.

 

 

1-2-9- مقياسهاي بزرگي زلزله[3]

  اگر بخواهیم اندازه زلزله های صورت گرفته در سراسر جهان را باهم مقایسه کنیم ،به معیاری نیاز خواهیم داشت که همانند شدت به تراکم جمعیت و نوع ساخت بستگی نداشته باشد. در واقع به مقیاسی نیاز داریم که صرفا کمی باشد و بتوان آنرا برای مناطق مسکونی و غیر مسکونی بکار برد.

برای این منظور مقیاسهای مختلفی برای نشان دادن بزرگی زلزله ارائه شده است، بطوریکه هر کدام دارای کاربرد خاصی است. در ادامه به مقیاسهای مختلف اشاره شده است.

 

الف) مقیاس ریشتر[4] یا بزرگای محلی زلزله (ML)

  بزرگی زلزله به مقیاس ریشتر تابعی است از ماکزیمم دامنه جابجایی زمین، که در فاصله 100 کیلومتری از مرکز زمین لرزه ، توسط دستگاه لرزه نگار وود اندرسون اندازه گیری شده است. بزرگای ریشتر توسط رابطه (1-6) تعریف می شود:

      (1-6)               

A : حداکثر جابجایی زمین در فاصله 100 کیلومتری بر حسب میکرون.

A0 : دامنه زلزله مبنا (یک هزارم میلیمتر).

در این مقیاس هرگاه بزرگی زلزله به اندازه یک واحد افزایش یابد، دامنه امواج زلزله به اندازه 10 برابر افزایش      می یابد. چون زمان تناوب اصلی لرزه نگار وود اندرسون 8/0 ثانیه است. این دستگاه امواج لرزه ای با زمان تناوب بین 1/0 تا 2 ثانیه را نشان می دهد. زمان تناوب طبیعی اکثر سازه ها نیز در همین محدوه است، به همین دلیل بزرگای ریشتر از نظر مهندسان سازه دارای ارزش خاصی است. با توجه به این تعریف بزرگی یک زلزله دارای حد بالا یا پایین نمی باشد . اما به دلیل استحکام سنگهای پوسته زمین تا حد خاصی از تغییر شکل ، حد بالای مقیاس ریشتر به درجه 9 محدود می شود؛ [17].

رابطه تقریبی بین بزرگای محلی و شدت زلزله نیز توسط رابطه تجربی (1-7) برقرار می شود[17]:

                             (1-7)

در این رابطه F شدت زلزله برحسب مقیاس مرکالی اصلاح شده می باشد.

ب) بزرگی امواج حجمی (Mb)

   بزرگترین دامنه امواج لرزه ای موج P است. از آنجا كه زلزله هاي ژرف داراي امواج سطحي كوچك يا بي اهميت هستند، در زلزله شناسي اندازه گيري دامنه موج P (كه تحت تأثير عمق كانوني قرار نمي گيرد) متداول است . به وسيله آن بزرگي موج P تعيين مي گردد.

ج) بزرگی امواج سطحی (Ms)

   بزرگترین دامنه موج سطحی یا موج S است. از آنجا كه در زلزله هاي دوردست (فاصله سطحي بيش از 2000 كيلومتر), موجهاي سطحي با دوره تناوب حدود 20 ثانيه غالب هستند, گوتنبرگ به منظور كمي كردن اين زلزله ها, مقياس موج سطحي را تعريف نمود. اين مقياس مبتني بر اندازه گيري دامنه امواج سطحي با دوره تناوب 20 ثانيه مي باشد، که برای زمین لرزه هایی که در فاصله دورتر از 600 km ثبت شده اند، به کار می رود.

  
د) بزرگای مدت زمان یا مدت دوام زلزله (MD)

    از اين مقياس بزرگي، براي اندازه گيري سريع زلزله هاي كوچك (M≤3) استفاده فراوان مي شود. در اين مقياس بر اساس مدت كل زلزله بر حسب ثانيه, يك بزرگي به آن منسوب مي شود. در رخدادهاي كوچك, معمولا بين بزرگي مدت و بزرگي اندازه گيري شده با مقياس ريشتر (M≤3)همبستگي وجود دارد. چون MD عمدتاً براي اندازه گيري زلزله هاي كوچك وضع شده است،بيشتر براي زلزله شناسان اهميت دارد تا مهندسين،مگر آنکه در مطالعات خطر بکار رود.

س) بزرگای لنگر (Mw)

   بزرگای گشتاوری برای زلزله های بزرگتر از 5.7تعریف شده است. زیرا زمین در این حالت از موج اشباع شده است. اين مقياس به علت نقص هاي مهم مقياس محلي ريشتر, مقياس بزرگي موج حجمي و تا اندازهاي مقياس بزرگي موج سطحي در تشخيص زلزله هاي بزرگ ابداع شده است.از آنجا كه در زلزله هاي بسيار بزرگ, بيشتر انرژي توسط امواج با فركانس كوتاه تر، آزاد مي گردد؛ اكثر محققين ترجيح داده اند که براي تخمين انرژي آزاد شده از پارامترهاي استاتيكي، نظير گشتاور لرزه اي استفاده نمايند. گشتاور لرزه اي براي هر زلزله بزرگ به واسطه امواج دروني با دوره بلند، امواج سطحي و نوسانات آزاد از طريق فرمول (1-8) سنجيده مي گردد؛[5،17].

      (1-8)             

در رابطه بالا M0 لنگر لرزه ای است که از رابطه (1-9) تعیین می شود.  M0برحسب (dyn-cm) است.

                                (1-9)

در رابطه (1-9) μ صلبیت مصالح (مدول برشی) اطراف گسل،A سطح لغزش یافته و D مقدار لغزش است. به شکل (1-7) توجه کنید؛ [5،17].

 

شکل 1-7-  تعاریف لنگر لرزه ای؛ [5].

 

1-2-10-انرژی زلزله

  انرژی تغییر شکل زلزله معمولا به دو طریق محاسبه می شود.اولین روش با اندازه گیری امواج ثبت شده زلزله و روش دوم بوسیله نقشه برداریهای ژئوفیزیک قبل و بعد از زلزله ، انرژی تغییر شکل زلزله را محاسبه می کند.رابطه (1-10) یکی از روابط محاسبه انرژی رها شده است:

(1-10)                        

در رابطه (1-10) E انرژی زمین لرزه برحسب ارگ (erg)است. بطوریکه  می باشد.ρ  چگالی پوسته زمین،V سرعت انتشار امواج ارتعاشی،a دامنه حرکت یا طول جابجا شدن زمین وT زمان تناوب ارتعاش است. به عنوان مثال، برای یک زلزله خفیف با  و برای یک زلزله بزرگ با  است.

 

 

برای ارتباط دادن M و E روابط مختلفی ارائه شده که در زیر دو نمونه از آنها اشاره شده است.

(1-11)                       

 (1-12)  

بر اساس رابطه (1-11) اگر بزرگی زلزله (ML) به میزان 0.5 درجه افزایش یابد، انرژی زلزله تقریبا 10 برابر و اگر یک واحد افزایش یابد انرژی 31.6 برابر خواهد شد؛ [17].

1-2-11-گسل ها

   مشاهدات صحرایی نشان می دهد که تغییرات ناگهانی در ساختار سنگها امری طبیعی است. در برخی از مکانها دیده شده است جنس و یا نوع سنگ در امتداد یک صفحه تماس به صورت ناگهانی تغییر کرده است. به عبارت دیگر در امتداد یک سطح تماس دو سنگ متفاوت به یکدیگر متصل شده اند . به چنین اختلافی در ساختار زمین شناسی گسل گویند. گسل ها بیشتر در روی  کناره های صفحات تکتونیکی گسترش یافته اند و در اطراف       گسل های اصلی، گسلهای فرعی یا کوچکتری نیز قرار دارند. در شکل(1-8) یک گسل نمایش داده شده است. طول گسل ها از چند متر تا چندین کیلومتر متفاوت است و در گسلهای فعال هرچه طول شکست گسل بیشتر باشد، بزرگای زلزله ای که ناشی از لغزش گسل ایجاد می شود، بیشتر است .جدول (1-2) رابطه بین طول شکست گسل و بزرگی زلزله ایجاد شده به علت لغزش گسل را نشان می دهد؛ [5،6].

در شکل (1-8) خط مورب نشان دهنده وجود یک گسل است.

  جدول 1-2- بزرگی زلزله در برابر طول شکست؛ [5].

می بایست تاکید شود که اغلب گسلهایی که بر روی نقشه های زمین شناسی دیده می شوند غیر فعالند. اما گاهی گسلهای فعالی که قبلا مشاهده نشده اند ، در نتیجه شکستگی تازه زمین در حین زلزله کشف می شوند؛[5].

        

 

           شکل 1-8- گسل نرمال؛ [5].



[1] Earthquake intensity

[2] Isoseismal Map

[3] Earthquake Magnitude

[4] Richter

+ نوشته شده در  2007/2/28ساعت   توسط داود عبدالله زاده | 

   طبقه بندی گسلها بر اساس هندسه و جهت لغزش نسبی آنها می باشد. در ادامه انواع گسل تعریف شده است.لازم به ذکر است انواع گسل ها از لحاظ جابجایی به انواع نام برده محدود نمی شود و ممکن است ترکیبی از انواع حرکات مختلف باشد. به شکلهای (1-9 تا 1-16) توجه کنید.

 

 

گسلها به صورت زیر دسته بندی می شوند:

·       گسل امتداد لغز[1]:

                           -گسل راست گرد (گسل امتداد لغز راست گرد).

                           -گسل چپ گرد (گسل امتداد لغز چپ گرد).

·       گسل شیب لغز[2]:

                           -گسل مستقیم یا نرمال[3].

                           -گسل معکوس و رو رانده[4].

شیب گسل : زاویه بین سطح افقی زمین و سطح گسل را زاویه گسل گویند.

گسل امتداد لغز : به گسلی گویند که در صفحه خود به موازات امتداد گسل جابجا شود . به این گسل گاهی، گسل تراگذر هم می گویند. اگر به یک سمت گسل امتداد لغز بایستیم و حرکت جهت دیگر را از سمت چپ به راست ببینیم؛ به این گسل، گسل امتداد لغز راستگرد گویند. همچنین به نحو مشابه اگر در یک سمت گسل امتداد لغز بایستیم و حرکت سمت مقابل را از راست به چپ ببینیم ؛ به این گسل،گسل امتداد لغز چپ گرد گویند.

گسل شیب لغز : گسلی است که حرکت آن تا اندازه زیادی به موازات شیب گسل است و لذا مولفه های قائم جابجایی دارد. گسل مستقیم یا نرمال هم، گسلی است، که در آن قسمت بالای سطح شیبدار ، نسبت به قسمت زیرین خود به سمت پایین حرکت کند . در واقع دو طرف گسل از یکدیگر دور می شوند. بطور عکس، گسل معکوس ،گسلی است که دو طرف گسل به سمت یکدیگر حرکت کرده و همدیگر را می فشارند. در واقع در این نوع گسل قسمت بالای شیب نسبت به قسمت پایین به سمت بالا حرکت می کند. گسلهای رو رانده نیز جزو این دسته از گسلها محسوب میشوند با این تفاوت که زاویه شیب در آنها کوچک ا ست؛[5].

شکل 1-9- انواع حرکت گسل با علامت مشخصه آنها در نقشه های زلزله شناسی؛ [6].

 

                                       

 شکل 1-10- گسل مستقیم یا نرمال؛ [5].                            شکل 1-11- گسل امتداد لغز چپ گرد؛ [5].

 

                          

             شکل 1-12- گسل معکوس؛ [5].                            شکل 1-13- گسل چپ گرد معکوس؛[5].

 

   شکل 1-14- گسل امتداد لغز راست گرد؛ [5].

شکل 1-15- گسل معکوس بطوریکه یک طرف گسل به اندازه 1.2m بالا آمده است؛ [6].

 

الف                                                  ب

شکل 1-16-  الف) گسل مستقیم؛ [5]،  ب) گسل امتداد لغز راست گرد. (نرده چوبی به اندازه 2.7m  از یکدیگر جدا شده است)؛ [6].


[1] Strike-Slip Fault

[2] Dip-Slip Fault

[3] Normal Fault

[4] Reverse Fault and Thrust Fault

+ نوشته شده در  2007/2/28ساعت   توسط داود عبدالله زاده | 

  محل انتشار یا منشاء زلزله را کانون زلزله[1] و فاصله آنرا با ساختگاه، فاصله کانونی گویند. تصویر کانون زلزله بر روی سطح زمین را مرکز زلزله[2] و فاصله افقی آنرا تا ساختگاه ، فاصله از مرکز زلزله می نامند. در شکل (1-5) کانون و مرکز زلزله نشان داده شده است؛[5].                

 

                                                                                                 شکل 1-5- کانون و مرکز زلزله؛ [5].



[1] Hypocenter

[2] Epicenter

+ نوشته شده در  2007/2/28ساعت   توسط داود عبدالله زاده | 

   امواج زلزله شامل چهار نوع موج می باشند. بطوریکه دو نوع از این امواج ،از نوع امواج حجمی و دو نوع دیگر از امواج حجمی، ایجاد می شوند، که به آنها امواج سطحی گفته می شود.  

امواج زلزله شامل امواج انواع زیر می باشد.                                       

·       امواج حجمی:

- موج اولیه[1] یا موج P (موج فشاری نیز گفته می شود).

-موج ثانویه[2] یا موج S  (موج برشی هم گفته می شود).

·       امواج سطحی:[3]   

-موج لاو[4] (L).

            -موج رایلی[5] (R).

پس از ایجاد شکست در کانون زلزله امواج حجمی به تمام جهات منتشر می شود. اولین موج، موج P یا موج اولیه می باشد و دارای سرعت بیشتری از امواج دیگر است .سرعت بالای موج P  به علت ارتعاش ذرات در جهت حرکت است . نحوه حرکت این موج در شکل(1-1) نشان داده شده است. موج اولیه از تمام محیطهای جامد، مایع و گاز عبور می کند و باعث تغییر حجم اجسام می شود. عملکرد این موج در هنگام زلزله ایجاد صدا ، تکان دادن دربها و پنجره ها است. اگر فرکانس این امواج در حدود شنوایی گوش باشد (بیش از  Hz 15) ممکن است به وسیله حیوانات و انسان قابل شنوایی باشند. دومین موج حجمی ، موج S یا موج برشی (موج ثانویه) است، که ارتعاش ذرات در جهت عمود به حرکت موج است. این موج، مانند امواج الکترو مغناطیسی حرکت سینوسی دارد، به همین دلیل سرعت انتشار آن از موج P کمتر است. موج S فقط از محیطهای جامد می گذرد؛ زیرا سیالات تنش های برشی را نمی توانند تحمل کنند و در نتیجه این موج را از خود عبور نمی دهند. سرعت انتشار امواج P و S در محیطهای ارتجاعی و همگن از روابط (1-1) تا (1-4)  بدست می آید؛ [17].

                                                                        (1-1)

 

                                                                        (1-2)

                                                                                                                                                                        (1-3)

 

 

(1-4)

 

λو μاعدادی ثابت هستند.Vp  سرعت انتشار موج اولیه و Vs سرعت انتشار موج برشی است.

 ρ جرم مخصوص محیط ، νضریب پواسون محیط و E مدول الاستیسیته محیط می باشد.به علت رسیدن امواج حجمی به سطح زمین، امواج سطحی رایلی و لاو ایجاد می شود. امواج لاو اصولا مانند موج S می باشند. بطوریکه این موج زمین را در یک صفحه افقی موازی سطح زمین مرتعش می کند. در واقع ارتعاش ذرات عمود بر جهت حرکت امواج می باشد. موج لاو باعث حرکت افقی زمین شده و در نتیجه باعث ایجاد خسارت به سازه ها می شود. در ضمن موج لاو از محیطهای مایع عبور نمی کند، فقط در سواحل و کنار آبهای دریاچه ها و اقیانوس ها باعث راندن آب به جلو و عقب شود. موج چهارم موج رایلی است؛ که باعث ارتعاش امواج در جهت قائم می شود و همانند موج لاو، جهت ارتعاش امواج عمود بر جهت حرکت موج است. همچنین جهت ارتعاش امواج رایلی عمود بر جهت ارتعاش امواج لاو است. در اشکال (1-1 تا 1-4) نحوه حرکت امواج نشان داده شده است. لازم به ذکر است که موج رایلی با افزایش عمق به سرعت از بین می رود؛[17].

همچنین سرعت انتشار امواج حجمی از امواج سطحی بیشتر است؛را بطه (1-5).

Vp > VS  > VL > VR                          (1-5)

در رابطه (1-5)، Vp سرعت موج اولیه ، VS سرعت موج برشی ، VL سرعت موج لاو و VRسرعت موج رایلی است. براساس مطالعات انجام شده مشخص شده که 67% انرژی زلزله مربوط به امواج سطحی ،26% مربوط به موج برشی و تنها 7% مربوط به موج فشاری یا P می باشد؛[18].

 

شکل 1-1- جهت ارتعاش ذرات و جهت انتشار موج P؛ [5].

شکل 1-2- جهت ارتعاش ذرات و جهت انتشار موج برشی؛ [5].

شکل 1-3- جهت ارتعاش ذرات و جهت انتشار موج لاو؛ [5].

شکل 1-4- جهت ارتعاش ذرات و جهت انتشار موج رایلی؛ [5].



[1] Primary waves

[2] Shear waves

[3] Surface waves

[4] Love wave

[5] Rayleigh wave

+ نوشته شده در  2007/2/28ساعت   توسط داود عبدالله زاده | 

   در دوران یونان باستان، زمین لرزه ها را به آتشفشانهای دریای اژه ارتباط می دادند. اما در ایده نوین، زلزله ها را ناشی از رخدادهای گوناگونی می دانند که در زیر به آنها اشاره شده است.

1-     زمین لرزه های تکتونیکی (ناشی از حرکت صفحات سطحی زمین).

2-     زلزله های ناشی از انبساط پذیری سنگهای پوسته ای.

3-     زلزله های ناشی از انفجارهای اتمی(ناشی از آزمایشات بمب های هسته ای در اعماق زمین).

4-     زلزله های آتشفشانی.

5-     زلزله های فروریزشی (ناشی از ریزش حفره ها و غارهای زیر زمینی).

6-      زمین لرزه های ناشی از مخازن بزرگ (بیشتر در مخازن نزدیک منابع زلزله دیده شده است)؛ [5].

انرژی در قشرهای عمقی زمین ایجاد و ذخیره می شود و باعث بروز تنش هایی در مواد قشر رویی زمین      می گردد. وقتی که این تنشها از تاب و تحمل مصالح قشر رویی زمین  تجاوز نماید، مصالح تحت تنش        می شکند و گسلهایی در آنها بوجود می آید و یا اینکه تنشهای ایجاد شده از میزان اصطکاک بین دو طرف یک گسل بیشتر شده و در نهایت  دو طرف گسل نسبت به یکدیگر می لغزند و حرکات ناگهانی بصورت جابجا شدن ، لغزش و غیره در لایه رویی اتفاق می افتد. در این حالت وضع تعادل به صورت ناگهانی در مواد تشکیل دهنده قشر رویی زمین عوض می شود و تکانها و ضربه های زیر زمینی بوجود می آید. این تکانها و ضربه ها حرکات ارتعاشی بوجود می آورند، بطوریکه امواجی از منبع ارتعاش (کانون زلزله[1]) به تمامی جهات منتشر می شود. با رسیدن این امواج به سطح زمین، زلزله ایجاد می شود. در واقع انرژی کرنشی به مرور در قشر سطحی زمین ذخیره شده و به محض بیشتر شدن تنش در قشر سطحی زمین از توان مصالح زمین فرا تر رفته و با شکسته شدن لایه سطحی، یکمرتبه انرژی ذخیره شده به صورت انرژی جنبشی آزاد می شود؛ [17].



[1] Hypocenter

+ نوشته شده در  2007/2/28ساعت   توسط داود عبدالله زاده | 

   در سالیان گذشته به علت تراکم کم شبکه های لرزه نگاری در سراسر جهان امکان ثبت زلزله های نزدیک منشاء کم بوده است. با پیشرفت شبکه های لرزه نگاری و افزایش و پیشرفت دستگاه های لرزه نگاری ، امروزه نگاشتهای متعددی از زلزله ها در موقعیتهای مختلف وجود دارد. پرفسور جوزف پنزین (2000) دلایل پیشرفت های تکنیکی در زمینه زلزله شناسی و مهندسی زلزله را در 50 سال گذشته موارد زیر می داند :

  1. پیشرفت کامپیوترها.
  2. توسعه روشهای عددی برای تحلیل خطی و غیر خطی سازه ها.
  3. بهبود یافتن کیفیت ، کمیت و پردازش نگاشتهای زلزله ها[1] .
  4. درک و بکارگیری تغییر شکلهای مجاز غیر ارتجائی در سازه ها.
  5. تغییر در جزئیات نیازشکل پذیری[2]و مقاومت، جهت جلوگیری از شکستهای ترد.
  6. بکارگیری روشهای احتمالاتی برای پیشبینی رفتار سازه ها در مقابل زلزله ها.
  7. تشخیص عدم قطعیت ها در مهندسی سازه؛ [1].

با توجه به پیشرفتهای اخیر، محققین شاهد اثرات متفاوت زلزله های نزدیک گسل با زلزله های دور از گسل بوده اند. بعد از زلزله 1966 پارکفیلد کالیفرنیا[3] و زلزله 1971 پاکویما سانفرناندو[4] ، عبارت نزدیک گسل توسط بولت[5] (1975) عنوان شد [1].در طی تحقیقاتی که جهت بررسی طیف طرح نیروگاه هسته ای آمریکای شمالی صورت گرفت، مشخص شد که اثرات نزدیک گسل بایستی در طراحی تاسیسات نیروگاه در نظر گرفته شود. با اینکه اثرات نزدیک گسل در گذشته شناخته شده بود، اما اهمیت این موضوع در طراحی سازه های مهندسی عمران به خوبی درک نشده بود تا اینکه زلزله های مخربی همچون زلزله 1992 لندرز[6] ، زلزله 1994 نورث ریج[7] ، زلزله 1995 کوبه[8] ژاپن و زلزله 1999 چی چی[9] تایوان به وقوع پیوست [2،3]. در این میان محققین بسیاری به دلیل اهمیت موضوع در این زمینه به مطالعه پرداختند. از جمله کسانی که بطور گسترده در زمینه زلزله های نزدیک گسل به مطالعه پرداخته اند، می توان برترو و همکاران (1978-1999)، مهین و برترو[10](1987)، اندرسون[11] و برترو (1978-2002)، شالا و هال[12](1994)، ایوان[13] (1994) ، هال و همکاران (1995) ، بزرگنیا[14] و مهین(1998) ، جان هال (1997)،جان بلوم[15] (2001) ، آبراهامسون[16] (1978-2003 )، بولت(1975-2003) ، سومرویل[17] (1997) ، ملهوترا[18] (1999) ، علوی و کراوینکلر[19] (1999-2001) و ... نام برد؛ [4].  با توجه به اینکه هم اکنون بسیاری از شهر های ایران از جمله شهر تهران در حوزه نزدیک قرار دارد و همچنین عدم اطلاع کافی در این امر،  لزوم بررسی اثرات نزدیک گسل احساس می شود. به همین مناسبت در ابتدا به معرفی  پارا مترهای زلزله شناسی و خصوصیات زلزله های نزدیک گسل پرداخته می شود و سپس مروری بر رفتار سازه ها در برابر اینگونه زلزله ها پرداخته و در نهایت خسارات انواع سازه ها در زلزله های اخیر مورد بررسی قرار می گیرد.



[1] Ground Motions Records

[2] Ductility Demands

[3] 1966 Parkfield, California

[4] 1971 Pacoima, San Fernando

[5]Bolt

[6] 1992 Landers, California

[7] 1994 Northridge

[8] 1995 Kobe, Japan

[9] 1999 Chi-Chi, Taiwan

[10] Mahin and Bertero

[11] Anderson

[12] Challa and Hall

[13] Iwan

[14] Bozorgnia

[15] John Blume

[16] Abrahamson

[17] Somerville

[18] Malhotra

[19] Alavi and Krawinkler

+ نوشته شده در  2007/2/28ساعت   توسط داود عبدالله زاده | 

فهرست مراجع لاتین

[1].         Bruce A. Bolt, “Seismic input motions for nonlinear structural analysis”, Journal of Earthquake Technology ,Paper No.448, December 2004.

[2].         In-Kil Choi, Min Kyu Kim, Young-Sun Choun, and Jeong-Moon Seo, “Shaking table test of steel frame structures subjected to scenario earthquakes”, Journal of the Nuclear Engineering and Technology,Vol.37 No.2, April 2005.

[3].         K. Galal, A. Ghobarah, “Effect of near-fault earthquakes on North American nuclear design spectra”, Nuclear Engineering and Design, Elsevier, February 2006.

[4].         Bozorgnia, Yousef. “Earthquake Engineering: From Engineering Seismology to Performance-Based Engineering”, Published by CRC Press LLC, 2004.

[5].         Farzad Naeim, “THE SEISMIC DESIGN HANDBOOK, 2nd Edition”, Published by Kluwer Academic Publishers, 2001.

[6].         Wai-Fah Chen and Charles Scawthorn, “Earthquake Engineering Handbook”, Published by CRC Press LLC, 2003.

[7].         Jonathan P. Stewart, Shyh-Jeng Chiou, Jonathan D. Bray, Robert W. Graves, Paul G. Somerville, and Norman A. Abrahamson, “Ground Motion Evaluation Procedures for Performance-Based Design”, A report on research conducted under grant no. EEC-9701568 from the National Science Foundation, PEER, September 2001.

[8].         Babak alavi and Helmut Krawinkler, “Effects of near-fault ground motions on frame structures”, A report of The John A. Blume Earthquake Engineering Center Department of Civil and Environmental engineering Stanford University, California, Report No. 138, February 2001.

[9].        Charles Menun and Qiang Fu, “An analytical model for near-fault ground motions and the response of SDOF systems”, Paper of Pacific Earthquake Engineering Research center (PEER), 2002.

[10].    F. Su, J. G. Anderson and Y. Zeng, “Characteristics of  ground motion response spectra from recent large earthquakes and their comparison with IEEE standard 693”, 100th anniversary earthquake conference commemorating the 1906 San Francisco, Nevada Seismological Laboratory, Meeting 2006.

[11].    M. Saiidi, P. Somerville, “Bridge seismic analysis procedure to address near-fault effects”, A report of Nevada University (Reno), December 2005.

[12].    Gregory A. MacRae, Daniel V. Morrow, and Charles W .Roeder, “Near-Fault ground motion effects on simple structures”, Journal of Structural Engineering,          September 2001.

[13].    John F. Hall, “Seismic response of steel frame buildings to near-fault ground motions”, A report of the California Institute of Technology, Report No.EERL 97-05, Pasadena, California, 1997.

[14].    Douglas A. Foutch and Scung-Yul Yun, “Modeling of steel moment frames for seismic loads”, Journal of Constructional Steel Research 58, 2002.

[15].    Renard, Kitada, Sollogoub, Duval, Renda, Werner, “Lessons learned from high magnitude earthquake with respect to nuclear codes and standards”, Nuclear energy agency committee on the safety of nuclear installations, NEA/CSNI/R(2002)22.

[16].    “Annotated Slide Sets”, A visual presentation of EERI slide sets on CD, Earthquake Engineering Research Institute, 1997.

 

فهرست مراجع فارسی

[17].     فرهاد دانشجو، "مبانی مهندسی زلزله و آنالیز ریسکانتشارات دانش فردا، تابستان 1378.

[18].     سید مجدالدین میر حسینی، "دینامیک خاکمؤسسه چاپ و انتشارات علمی و فرهنگی، زمستان1372.

[19].   آرش چگینی زاده، "بررسی اثر مولفه قائم زلزله بر رفتار سازه هاسمینار کارشناسی ارشد، دانشگاه صنعتی خواجه نصیر الدین طوسی، تهران، 1379.

[20].     آنیل چوپرا، "دینامیک سازه ها و تعیین نیروهای زلزله ترجمه شاپور طاحونی، انتشارات علم و ادب، زمستان 1383.

[21].   میترا عدالت، "بررسی تأثیر میرایی و تسلیم روی طیفهای رکوردهای زلزله های نزدیک گسلپایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تهران، 1382.

[22].   محسن تهرانی زاده، محمد صالح رحیم لباف زاده، "پارامترهای مؤثر پاسخ سازه ها در حرکات افقی حوزه نزدیک منبع لرزه زا نشریه انجمن راه و ساختمان ایران (بنا)، شماره 23 ، اردیبهشت 1384.

[23].     رضا جعفرخانی، "بررسی ویژگیهای لرزه شناختی محدوده نزدیک گسلپایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تهران، 1382.

[24].   حمید رضا سلطان زاده، مرادعلی واهبی، حبیب الله زربخش، "مکانیسم خرابی ساختمانهای شهر بم و روشهای کسب آمادگی در مقابل زلزلهسازمان نظام مهندسی ساختمان استان خوزستان، 1383.

[25].   دیوید کی، "طراحی کاربردی ساختمانهای مقاوم در برابر زمین لرزهترجمه فریبرز ناطقی الهی و مهرتاش معتمدی، موسسه چاپ و انتشارات علمی و فرهنگی، بهار 1377.

[26].     "مجموعه تصاویر زلزله های آوج (2002) و بم (2003) کتابخانه پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله، ایران، تهران.

+ نوشته شده در  2007/2/28ساعت   توسط داود عبدالله زاده | 
 
صفحه نخست
پست الکترونیک
آرشیو
عناوین مطالب وبلاگ
درباره وبلاگ
این وبلاگ جهت تبادل اطلاعات در زمینه مهندسی زلزله و کاربرد های آن در مهندسی عمران شکل گرفته است. با توجه به اینکه کشور ایران جزء کشورهای زلزله خیز است لذا امید است اطلاعات این وبلاگ برای مهندسین و دانشجویان محترم مفید باشد.

نوشته های پیشین
2/20/2007 - 3/20/2007
آرشیو موضوعی
علل وقوع زمین لرزه
امواج زلزله
کانون و مرکز زلزله
شدت و بزرگای زلزله
انواع گسلها
خصوصیات زلزله های نزدیک گسل
 

 RSS

POWERED BY
BLOGFA.COM